Giàn giáo nêm Chống sàn nhanh, ổn định, dễ đồng bộ

Trong thực tế thi công, giàn giáo nêm, giáo nêm, hệ chống nêm và cách gọi Việt Form thường được dùng để chỉ nhóm hệ chống sàn có cây chống đứng liên kết với các thanh giằng ngang bằng cơ cấu nêm. Điểm quan trọng không nằm ở tên gọi mà ở việc các cấu kiện có cùng hệ và tương thích với nhau hay không. Khi đặt mua hoặc thuê, khách hàng nên chốt rõ chiều dài cây chống, bước giằng, loại đầu nối, kích đầu/kích chân và các cấu kiện dầm/biên để tránh nhầm giữa các biến thể sản phẩm.

Nếu công trình đang sử dụng một lô vật tư cũ hoặc cần mua bổ sung, nên gửi ảnh đầu liên kết và kích thước thực tế cho nhà cung cấp trước khi xuất hàng. Việc này giúp tránh tình trạng "cùng gọi giáo nêm" nhưng khác chi tiết liên kết, làm chậm tiến độ tại công trường.

Hệ nêm thường được dùng nhiều cho chống sàn bê tông, chống dầm và hệ cốp pha vì cây chống và giằng ngang tạo thành lưới module tương đối rõ ràng. Khi mặt bằng lặp lại theo ô và cao độ không quá phức tạp, hệ này giúp việc bố trí, tháo lắp và luân chuyển vật tư thuận tiện hơn so với phương án dùng nhiều cột chống rời.

Ở các vị trí dầm, biên sàn hoặc khu vực cần tăng cường điểm đỡ, hệ có thể kết hợp chống đà giữa, chống đà bán cùm hoặc chống console. Tuy nhiên, việc chọn mật độ chống và cấu kiện bổ sung phải dựa trên tải, mặt bằng và biện pháp thi công cụ thể; không nên áp dụng một sơ đồ cố định cho mọi công trình.

Khác biệt chính là chiều dài module đứng, từ đó ảnh hưởng cách tổ hợp cao độ của toàn hệ. Thiên Phú hiện có các chiều dài 1m, 1.5m, 2m, 2.5m, 2.7m và 3m. Thay vì chỉ chọn một cây có chiều dài gần bằng chiều cao tầng, thực tế cần xem cao độ đáy dầm/sàn, chiều cao kích đầu, kích chân, phần xà gồ/cốp pha và khả năng tổ hợp các đoạn đứng nếu hệ cho phép.

Ví dụ, cây dài hơn có thể giúp giảm số điểm nối nhưng lại kém linh hoạt ở khu vực chênh cao; cây ngắn hơn dễ tổ hợp nhưng làm tăng số cấu kiện và số vị trí liên kết. Vì vậy BOQ nên bóc theo từng khu vực thay vì gom toàn bộ công trình vào một chiều dài duy nhất. Có thể xem chi tiết các SKU như cây chống 3m và cây chống 1.5m.

Chiều dài giằng quyết định trực tiếp bước lưới giữa các cây chống. Giằng ngắn tạo lưới dày hơn, số cây chống nhiều hơn và thường dùng khi phương án chống cần mật độ lớn; giằng dài giúp giảm số cấu kiện nhưng chỉ phù hợp khi tải, dầm, sàn và hệ xà gồ phía trên cho phép. Không nên hiểu rằng "giằng càng ngắn càng an toàn" hoặc "giằng càng dài càng tiết kiệm" nếu chưa có tính toán tổng thể.

Trên site hiện có các quy cách như giằng 0.6m, giằng 1m, giằng 1.2m và giằng 1.5m. Khi bóc vật tư nên đếm riêng số nhịp theo phương X, phương Y và số cao độ liên kết để tránh thiếu giằng khi lắp dựng.

Ba nhóm này đều dùng để xử lý các vị trí mà lưới chống tiêu chuẩn chưa đáp ứng trực tiếp, nhưng mục đích khác nhau. Chống đà giữa hỗ trợ tạo điểm đỡ cho dầm ở khu vực cần tăng cường; bán cùm dùng trong một số cấu hình liên kết chống đà; còn console tạo phần vươn ra khỏi trục cây chống chính để xử lý mép sàn, dầm biên hoặc vị trí cần mở rộng vùng đỡ.

Khi lập BOQ, nên tách riêng các vị trí dầm và biên trên bản vẽ, sau đó mới quyết định số lượng từng loại cấu kiện. Việc dùng console hoặc chống đà không nên được xem như cách "bù" cho một lưới chống bố trí chưa đúng; ổn định tổng thể của hệ vẫn phải được kiểm tra theo biện pháp thi công.

Giàn giáo nêm có lợi thế ở cấu tạo gọn, thao tác quen thuộc và phù hợp nhiều bài toán chống sàn/dầm theo lưới module. Trong khi đó, Ringlock có nút liên kết đa hướng, thuận lợi hơn khi hệ phải đổi phương, đi quanh kết cấu hoặc xử lý hình học phức tạp. Vì vậy không nên so hai hệ chỉ bằng giá một cây chống hoặc một thanh giằng.

Đối với mặt bằng sàn tương đối đều và mục tiêu chính là chống cốp pha, hệ nêm thường có tính kinh tế tốt. Với công trình công nghiệp, không gian nhiều đường ống, bồn, kết cấu bất quy tắc hoặc yêu cầu nhiều hướng liên kết, Ringlock có thể thuận lợi hơn. Phương án cuối cùng nên so theo toàn bộ BOQ, thời gian lắp dựng, khả năng luân chuyển và yêu cầu kỹ thuật.

Mạ kẽm giúp bề mặt thép có khả năng chống ăn mòn tốt hơn trong nhiều điều kiện sử dụng và thường phù hợp khi vật tư phải luân chuyển nhiều lần hoặc lưu kho dài. Sơn dầu có chi phí xử lý bề mặt thấp hơn nhưng cần kiểm tra và bảo dưỡng lớp sơn trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, lớp phủ bề mặt không thay thế cho việc kiểm tra chất lượng ống thép, mối hàn và chi tiết liên kết.

Khi nhận hàng, khách nên kiểm tra tình trạng lớp mạ/sơn, thân ống có cong móp hay không, tai nêm có biến dạng không và các mối hàn có dấu hiệu nứt/bong hay không. Với đơn hàng mới, nên chốt rõ tiêu chuẩn bề mặt trong báo giá; với vật tư thuê, nên ghi nhận tình trạng ban đầu bằng biên bản hoặc ảnh để dễ đối chiếu khi thu hồi.

Nếu doanh nghiệp sử dụng hệ nêm liên tục qua nhiều công trình, có kho bãi, nhân sự quản lý và khả năng bảo trì thì mua giúp chủ động vật tư và có thể có lợi về chi phí vòng đời. Ngược lại, nếu nhu cầu chỉ xuất hiện theo dự án, khối lượng thay đổi theo tiến độ hoặc doanh nghiệp chưa muốn dồn vốn vào tồn kho thì thuê hệ giàn giáo nêm thường linh hoạt hơn.

Khi so sánh, không nên chỉ lấy "giá mua chia cho giá thuê mỗi tháng". Cần tính thêm chi phí vận chuyển, kho bãi, sửa chữa, hao hụt, vốn bị giữ trong vật tư và tỷ lệ sử dụng thực tế giữa các dự án. Một lô vật tư mua rẻ nhưng nằm kho phần lớn thời gian chưa chắc kinh tế hơn phương án thuê đúng khối lượng cần dùng.

Tối thiểu nên có mặt bằng sàn, chiều dài × chiều rộng khu vực chống, cao độ từ nền đến đáy sàn/dầm, kích thước và vị trí dầm, bước lưới dự kiến nếu đã có, cùng thời gian và trình tự thi công. Nếu có bản vẽ kết cấu, bản vẽ cốp pha hoặc biện pháp chống sàn thì độ chính xác của BOQ sẽ cao hơn nhiều so với việc chỉ cung cấp tổng diện tích.

Từ các dữ liệu này mới có thể tách hợp lý số cây chống theo chiều dài, số giằng theo hai phương, kích đầu/kích chân, chống đà và console. Thiên Phú có thể hỗ trợ chuẩn hóa danh sách cấu kiện phục vụ báo giá và giao nhận, nhưng số lượng cuối cùng và tải trọng làm việc phải được đơn vị phụ trách kỹ thuật/biện pháp thi công của công trình xác nhận.