Bánh xe giàn giáo D100 · D120 · D150 · D200 · D250 · siêu tải

Khác biệt không chỉ nằm ở đường kính. Khi đường kính tăng, bánh thường vượt khe và bề mặt không hoàn toàn phẳng tốt hơn, lực đẩy có thể nhẹ hơn và khả năng chịu tải của cả cụm có thể cao hơn nếu càng, ổ bi và trục được thiết kế tương ứng. Tuy nhiên bánh lớn cũng làm tăng chiều cao chân, kích thước càng và khoảng không cần thiết quanh hệ. Vì vậy D100–D120 thường phù hợp hệ thấp và nền rất bằng; D150 là cỡ trung gian dễ dùng; D200–D250 phù hợp hơn khi cần tải cao, di chuyển nhiều hoặc mặt nền khó hơn. Khi chọn cần xem đồng thời tổng tải, chiều cao giàn giáo, đường kính cọc lắp, vật liệu bánh, cơ cấu khóa và chân chống — không nên chọn chỉ bằng cách “lấy bánh lớn cho chắc”.

PU thường có độ bền mài mòn cao, biến dạng nhỏ và lực lăn tương đối thấp trên nền bê tông nhẵn hoặc epoxy, nên phù hợp nhà xưởng và môi trường cần di chuyển thường xuyên. Cao su có độ đàn hồi tốt hơn, giúp giảm rung và tiếng ồn, phù hợp nơi cần bảo vệ mặt nền hoặc ưu tiên độ êm. Ngoài vật liệu mặt bánh, cần xem lõi bánh, kiểu ổ bi, độ cứng vật liệu và môi trường có dầu, hóa chất, nhiệt hoặc độ ẩm cao hay không. Một bánh PU chất lượng thấp chưa chắc bền hơn bánh cao su tốt. Nếu khách chưa chắc nên chọn loại nào, ảnh nền thực tế và tần suất di chuyển sẽ giúp lựa chọn chính xác hơn.

Không nên lấy tải danh định của một bánh nhân bốn rồi coi đó là tải an toàn của cả hệ. Trong thực tế tải có thể phân bố không đều do nền lệch, sai số lắp dựng, trọng tâm người và vật tư, chuyển động khi đẩy hoặc một bánh tạm thời bị giảm tiếp xúc với nền. Ngoài ra khả năng chịu tải của hệ còn bị giới hạn bởi càng bánh, trục xoay, cọc lắp, chân giàn giáo, khung và nền. Vì vậy cần có hệ số dự phòng và xem tải của bộ phận yếu nhất. Với giàn giáo cao, nguy cơ mất ổn định ngang hoặc lật do trọng tâm còn quan trọng hơn việc bánh có chịu đủ tải đứng hay không.

Bánh xe dùng cho giàn giáo di động cần ưu tiên khả năng cố định hệ khi có người làm việc trên cao. Tùy thiết kế, khóa có thể khóa chuyển động lăn, khóa phần xoay của càng hoặc khóa đồng thời cả hai. Bánh xe đẩy hàng thông thường có thể chỉ tối ưu cho di chuyển và không đảm bảo trạng thái cố định đủ chắc khi chịu lực ngang từ người thao tác. Vì vậy không nên tự thay bánh xe chuyên dụng bằng bánh xe trolley hoặc xe đẩy chỉ vì cùng đường kính. Khi mua nên hỏi rõ cơ cấu khóa tác động vào phần nào và thử khóa thực tế trước khi đưa hệ vào sử dụng.

Ren tăng giảm giúp tinh chỉnh cao độ chân giáo, hỗ trợ cân bằng hệ khi mặt nền chênh nhẹ hoặc cần đưa sàn thao tác về đúng cao độ. Tuy nhiên ren tăng không phải giải pháp để bù nền dốc lớn, nền lún hoặc mặt bằng không ổn định. Khi sử dụng cần giữ đủ chiều dài ăn ren, không mở vượt giới hạn nhà sản xuất, kiểm tra đai ốc/chốt khóa và tránh để phần ren chịu uốn quá lớn. Nếu phải nâng ren nhiều ở một chân, nên xem lại nền hoặc phương án kê đỡ thay vì tiếp tục kéo ren lên cao.

Cọc hoặc ống cắm phải phù hợp đường kính trong của chân giáo, đủ chiều sâu lắp và có cơ cấu chống tuột hoặc chốt giữ nếu thiết kế yêu cầu. Cọc quá nhỏ tạo độ rơ, làm hệ rung và truyền tải không đều; cọc quá lớn buộc phải mài hoặc độ chế, dễ làm mất độ chính xác và khả năng chịu lực. Nếu dùng adapter hoặc ống lồng trung gian thì bản thân adapter cũng phải đủ tải và được cố định chắc. Cách tốt nhất là đo chính xác đường kính trong chân giáo và gửi hình đầu chân trước khi đặt bánh, đặc biệt khi sử dụng khung giáo không đồng nhất từ nhiều nhà cung cấp.

Bánh siêu tải phù hợp khi hệ giàn giáo lớn, có nhiều tầng, sàn thao tác nặng, mang nhiều vật tư hoặc phải di chuyển thường xuyên trên nền công nghiệp. Tuy nhiên tăng khả năng chịu tải của bánh không làm toàn bộ hệ tự động an toàn hơn. Khung, giằng, chân chống, nền và liên kết giữa bánh với chân giáo vẫn phải đủ khả năng chịu lực. Với hệ cao, đôi khi vấn đề cần giải quyết trước tiên lại là bề rộng chân đế và chống lật chứ không phải tăng tải bánh. Vì vậy bánh siêu tải nên được chọn như một phần của cấu hình tổng thể, không phải nâng cấp độc lập.

Có thể, nhưng phải đánh giá nền trước. Nền bê tông ngoài trời, asphalt, khe co giãn, cát, đá vụn hoặc nước đọng làm tăng lực cản lăn và độ mài mòn. Trong các trường hợp này thường nên ưu tiên đường kính lớn hơn, bánh có độ bền tốt và ổ bi được bảo vệ phù hợp. Không nên đẩy giàn giáo trên nền dốc, nền lún hoặc nền có bậc chênh cao vì nguy cơ lệch tải và mất ổn định rất lớn. Nếu mặt bằng bắt buộc phải di chuyển qua nhiều loại nền khác nhau, nên chọn bánh theo điều kiện xấu nhất chứ không theo khu vực dễ di chuyển nhất.

Nên kiểm tra định kỳ mặt bánh, ổ bi, trục xoay, càng thép, khóa, ren tăng, cọc lắp và mối hàn. Bánh bị nứt, mòn lệch, kẹt ổ bi hoặc khóa không giữ được cần được thay trước khi tiếp tục sử dụng. Bụi xi măng, cát và nước có thể làm ổ bi nhanh xuống cấp; vì vậy vệ sinh sau công việc và bôi trơn đúng vị trí sẽ kéo dài tuổi thọ. Nếu hệ phải di chuyển thường xuyên, nên theo dõi cùng một bộ bánh theo ca làm việc thay vì chỉ kiểm tra khi đã phát sinh hiện tượng rung hoặc khó đẩy.

Không nên di chuyển khi còn người trên sàn thao tác. Trước khi đẩy cần hạ người và vật tư xuống, mở khóa bánh, thu chân chống nếu thiết kế yêu cầu, dọn tuyến di chuyển và kiểm tra mặt nền. Khi đẩy nên tác động lực ở phần thấp của hệ, tránh kéo hoặc đẩy ở cao độ lớn làm tăng mô-men lật. Sau khi tới vị trí mới phải khóa bánh, cân bằng hệ, triển khai lại chân chống và kiểm tra giằng, lan can trước khi cho người lên làm việc. Với hệ cao hoặc không gian chật, nên có người hỗ trợ quan sát khi di chuyển.

Nên gửi đường kính bánh mong muốn hoặc đường kính chân giáo, tổng tải dự kiến của hệ, chiều cao giàn giáo, loại nền, vật liệu bánh PU/cao su, yêu cầu khóa, ren tăng hay cọc cố định, số lượng và ảnh đầu chân giáo hiện có. Nếu chưa biết cỡ bánh phù hợp, chỉ cần gửi ảnh hệ giàn giáo, chiều cao và mục đích sử dụng; từ đó có thể tư vấn ngược lại D150, D200, D250 hay dòng tải trọng cao. Với đơn hàng lớn, nên xác nhận mẫu thực tế hoặc ít nhất bản vẽ kích thước trước khi chốt toàn bộ số lượng để tránh sai cọc hoặc sai kiểu khóa.

Hai bộ phận giải quyết hai vấn đề khác nhau. Bánh xe tạo khả năng di chuyển, còn chân chống mở rộng vùng chân đế và tăng ổn định chống lật. Với hệ thấp, bề rộng lớn và nền tốt, có thể không phải lúc nào cũng cần chân chống phụ. Nhưng khi hệ cao, sàn lớn, người thao tác tạo lực ngang hoặc làm việc ở khu vực có rung động, chân chống thường rất hữu ích. Không nên nghĩ rằng dùng bánh tải trọng cao thì có thể bỏ chân chống; tải đứng của bánh và ổn định ngang của hệ là hai bài toán riêng.